مأموریت
کتابخانه بیمارستان ، بهعنوان مرجع دانش و اطلاعات در کنار تیم درمان، نقش خود را در پشتیبانی از تصمیمگیریهای بالینی، آموزش تخصصی و فعالیتهای پژوهشی ایفا میکند. این واحد با گردآوری منابع علمی روزآمد و فراهمسازی دسترسی آسان به آنها، بستر لازم برای ارتقای دانش پزشکان، پرستاران، محققان و دانشجویان را ایجاد میکند و از این طریق به بهبود کیفیت مراقبت از بیماران کمک میکند.
در کنار پشتیبانی از کادر درمان، کتابخانه به بیماران و خانوادههای آنان نیز خدمات اطلاعرسانی ارائه میدهد تا با درک بهتر از شرایط بیماری و فرآیند درمان، مشارکت فعالتری در مراقبت از خود داشته باشند و پس از ترخیص نیز مسیر بهبودی را آگاهانهتر ادامه دهند.
کتابخانه با بهرهگیری از ابزارهای نوین اطلاعاتی و رعایت اصول حرفهای، تلاش میکند خدمات خود را بهصورت دقیق، بهموقع و محرمانه در اختیار کاربران قرار دهد و همواره در مسیر بهبود کیفیت خدمات گام بردارد.
چشم انداز
کتابخانه بیمارستان عمومی در افق پیشرو، به مرجع ملی و الگوی برتر خدمات کتابخانهای بیمارستانی تبدیل میشود و جایگاه خود را بهعنوان حلقه اتصال دانش، پژوهش و مراقبت بالینی تثبیت میکند. این کتابخانه با بهرهگیری از ظرفیتهای نوین اطلاعاتی، در پشتیبانی از تصمیمگیریهای بالینی مبتنی بر شواهد، ارتقای آموزشهای تخصصی، تقویت پژوهشهای کاربردی و توانمندسازی بیماران و خانوادهها، نقشی کلیدی و قابل ارزیابی ایفا مینماید.
کتابخانه در این مسیر، با توسعه زیرساختهای دیجیتال، استقرار خدمات تخصصی کتابداری بالینی و گسترش خدمات خانوادهمحور، دسترسپذیری، کیفیت و اثرگذاری خدمات خود را به سطح استانداردهای مراکز پیشرو بینالمللی ارتقا میدهد و بهعنوان بازوی راهبردی مدیریت دانش بیمارستان، در بهبود مستمر کیفیت خدمات سلامت نقشآفرینی میکند.
اهداف کلی کتابخانه بیمارستان بر مبنای چشمانداز
۱. مرجعیت و الگوسازی ملی
- تثبیت جایگاه کتابخانه بهعنوان مرجع ملی خدمات کتابخانهای بیمارستانی
- مستندسازی و اشتراک تجربیات موفق برای الگوسازی در سطح کشور
۲. پشتیبانی از تصمیمگیری بالینی مبتنی بر شواهد
- ارائه بهموقع اطلاعات علمی معتبر به کادر درمان
- استقرار خدمات کتابداری بالینی در بخشهای مختلف بیمارستان
۳. ارتقای آموزشهای حرفهای
- پشتیبانی از برنامههای آموزش مداوم پزشکی و پرستاری
- فراهمسازی دسترسی به منابع آموزشی روزآمد برای تمامی گروههای بالینی
۴. تقویت پژوهشهای بالینی
- تسهیل دسترسی پژوهشگران به پایگاههای اطلاعاتی معتبر
- ارائه خدمات مشاوره اطلاعاتی و جستجوی نظاممند برای تیمهای پژوهشی
۵. توانمندسازی بیماران و خانوادهها
- ارائه منابع اطلاعاتی سلامت به زبان ساده و قابل فهم
- توسعه خدمات خانوادهمحور برای ارتقای سواد سلامت جامعه
۶. توسعه زیرساختهای دیجیتال
- ایجاد بستر دسترسی الکترونیکی به منابع اطلاعاتی
- بهروزرسانی مداوم سامانهها و خدمات دیجیتال کتابخانه
۷. ارتقای کیفیت و اثرگذاری خدمات
- اندازهگیری مستمر شاخصهای عملکردی و رضایت کاربران
- همسوسازی خدمات با استانداردهای بینالمللی کتابخانههای بیمارستانی
برنامه راهبردی: محورها و اقدامات کلیدی
محور اول: زیرساخت دیجیتال و دسترسی الکترونیکی
اقدامات کوتاهمدت :
- راهاندازی سامانه یکپارچه مدیریت منابع کتابخانه
- خرید اشتراک پایگاههای اطلاعاتی معتبر پزشکی
- ایجاد دسترسی از راه دور برای کادر درمان و پژوهشگران
اقدامات میانمدت :
- دیجیتالسازی منابع چاپی پرکاربرد
- طراحی و پیادهسازی پورتال اختصاصی کتابخانه
- ایجاد بانک اطلاعاتی از پروتکلها و گایدلاینهای بالینی
اقدامات بلندمدت :
- هوشمندسازی خدمات کتابخانه با بهرهگیری از هوش مصنوعی
- ایجاد شبکه همکاری با کتابخانههای بیمارستانی کشور
- دستیابی به استانداردهای بینالمللی در زیرساخت دیجیتال
محور دوم: کتابداری بالینی و پشتیبانی از تصمیمگیری
اقدامات کوتاهمدت:
- استقرار کتابدار بالینی در بخشهای منتخب
- تدوین فرآیند پاسخگویی به سؤالات بالینی
- برگزاری کارگاههای جستجوی نظاممند برای کادر درمان
اقدامات میانمدت:
- گسترش خدمات کتابداری بالینی به تمام بخشها
- ارائه گزارشهای مرور شواهد برای تیمهای درمانی
- مشارکت در ویزیتهای بالینی و راندهای آموزشی
اقدامات بلندمدت:
- ایجاد واحد مرور نظاممند و سنتز شواهد
- استقرار سامانه پشتیبانی تصمیمگیری بالینی مبتنی بر شواهد
- تبدیل کتابخانه به مرجع ملی کتابداری بالینی
محور سوم: آموزش و توانمندسازی حرفهای
اقدامات کوتاهمدت:
- برگزاری دورههای سواد اطلاعاتی برای گروههای هدف
- تهیه محتوای آموزشی در زمینه جستجوی منابع علمی
- همکاری با واحد آموزش مداوم بیمارستان
اقدامات میانمدت:
- طراحی دورههای تخصصی کتابداری بالینی
- ایجاد کتابخانه مجازی آموزشهای حرفهای
- برگزاری وبینارهای علمی با مشارکت مراکز معتبر
اقدامات بلندمدت:
- راهاندازی قطب آموزش کتابداری بالینی در سطح ملی
- تدوین استانداردهای آموزشی کتابخانههای بیمارستانی
- ایجاد شبکه مربیان و مدرسان کتابداری بالینی
محور چهارم: پژوهش و تولید دانش
اقدامات کوتاهمدت:
- ارائه خدمات مشاوره اطلاعاتی به پژوهشگران
- برگزاری کارگاههای جستجوی پیشرفته و مدیریت منابع
- ایجاد دسترسی متمرکز به پایاننامهها و مقالات مرتبط
اقدامات میانمدت:
- پشتیبانی از پروژههای مرور نظاممند و متاآنالیز
- انتشار بولتنهای موضوعی از آخرین یافتههای بالینی
- همکاری در تدوین پروتکلهای پژوهشی
اقدامات بلندمدت:
- ایجاد پایگاه دادههای پژوهشی بومی
- انتشار مجله یا خبرنامه علمی تخصصی
- تبدیل کتابخانه به مرکز پشتیبانی پژوهشهای بالینی
محور پنجم: خدمات خانوادهمحور و سواد سلامت
اقدامات کوتاهمدت:
- تهیه بروشورها و منابع اطلاعاتی سلامت به زبان ساده
- ایجاد فضای مناسب برای مطالعه و آموزش خانوادهها
- برگزاری کارگاههای سواد سلامت برای همراهان بیمار
اقدامات میانمدت:
- راهاندازی بخش مجازی آموزش خانواده
- تولید محتوای چندرسانهای سلامتمحور
- همکاری با تیمهای مددکاری و روانشناسی
اقدامات بلندمدت:
- ایجاد مرجع ملی منابع سلامت خانواده
- توسعه برنامههای توانمندسازی پس از ترخیص
- ارزیابی مستمر تأثیر خدمات بر بهبود پیامدهای بالینی
محور ششم: کیفیت، ارزیابی و استانداردسازی
اقدامات کوتاهمدت:
- تدوین شاخصهای عملکردی کتابخانه
- نظرسنجی دورهای از کاربران
- مستندسازی فرآیندها و خدمات
اقدامات میانمدت:
- استقرار نظام مدیریت کیفیت کتابخانه
- ارزیابی سالانه بر اساس استانداردهای ملی و بینالمللی
- تحلیل تأثیر خدمات کتابخانه بر شاخصهای بالینی
اقدامات بلندمدت:
- اخذ گواهینامههای معتبر کیفیت
- انتشار گزارشهای سالانه اثرگذاری
- تبدیل کتابخانه به الگوی ارزیابی برای سایر مراکز
اهداف عملیاتی
اهداف کوتاهمدت
زیرساخت دیجیتال
- راهاندازی سامانه یکپارچه مدیریت کتابخانه (فهرستنویسی رایانهای، امانت، عضویت)
- خرید پایگاه اطلاعاتی معتبر پزشکی
- ایجاد دسترسی برخط برای کادر درمان و پژوهشگران
استانداردسازی
- تدوین دستورالعملهای داخلی (امانت، منابع الکترونیک، حریم خصوصی)
- مستندسازی فرآیندهای اصلی کتابخانه
فضا و تجربه کاربری
- ساماندهی فضای مطالعه آرام و کار گروهی
- اجرای اولین دوره نظرسنجی از کاربران
سرمایه انسانی
- برگزاری کارگاه توانمندسازی برای کتابداران
- شرکت کتابداران در دورههای کتابداری پزشکی
اهداف میانمدت
خدمات اطلاعرسانی
- استقرار خدمات SDI و هشدارهای موضوعی برای گروههای تخصصی
- راهاندازی پورتال اختصاصی کتابخانه
کتابداری بالینی
- استقرار کتابدار بالینی در بخش های منتخب
- تدوین فرآیند پاسخگویی به پرسشهای بالینی
- برگزاری کارگاههای جستجوی نظاممند برای کادر درمان
آموزش و توانمندسازی
- برگزاری دورههای منظم سواد اطلاعاتی برای گروههای هدف
- تهیه محتوای آموزشی جستجوی منابع علمی
کیفیت و ارزیابی
- استقرار نظام ارزیابی کیفیت خدمات
- تحلیل سالانه نیازهای اطلاعاتی کاربران
- رسیدگی ساختاریافته به پیشنهادات و شکایات
همکاریهای بینبخشی
- انعقاد تفاهمنامه با حداقل ۲ کتابخانه دانشگاهی یا پزشکی
- برقراری ارتباط منظم با مدیران بخشها
اهداف بلندمدت
تصمیمگیری بالینی مبتنی بر شواهد
- استقرار کامل خدمات کتابداری بالینی در تمام بخشها
- ارائه بستههای شواهد برای کمیتههای درمانی و سیاستگذاری بالینی
- ایجاد سامانه پشتیبانی تصمیمگیری بالینی
پژوهش و مدیریت دانش
- مشارکت در تهیه گزارشهای علمسنجی تولیدات علمی مرکز
- ارائه خدمات مشاوره پژوهشی (انتخاب مجله، مدیریت منابع، پیشگیری از سرقت علمی)
- انتشار بولتنهای موضوعی از آخرین یافتههای بالینی
سواد سلامت و خدمات خانوادهمحور
- ایجاد «بخش منابع سلامت خانواده» با محتوای سادهفهم
- طراحی برنامههای اطلاعرسانی برای بیماریهای شایع و مزمن
- تأمین منابع آموزشی مناسب برای گروههای سنی مختلف
مرجعیت و الگوسازی
- تبدیل کتابخانه به الگوی قابل ارزیابی برای سایر مراکز
- انتشار گزارشهای سالانه اثرگذاری خدمات
- اخذ گواهینامههای معتبر کیفیت
شبکه همکاری
- عضویت در شبکههای اشتراک منابع ملی
- مشارکت در برنامههای مشترک آموزشی و پژوهشی با مراکز همکار